BIK – Twoja historia kredytowa

Biuro Informacji Kredytowej- BIK, bardzo często bywa określane jako czarna lista dłużników. Nazwa ta jest jednak mylna, bowiem BIK nie tylko gromadzi dane o nierzetelnych dłużnikach, ale o wszystkich zobowiązaniach, także tych z pozytywną historią spłaty. Dlatego historia w BIK niekoniecznie musi oznaczać, że bank odmówi nam przyznania kredytu. Wprost przeciwnie, jeśli po sprawdzeniu w BIK-u okaże się, że regulujemy swoje zobowiązania terminowo, będzie to dodatkowy atut dla banku.

Biuro Informacji Kredytowej zostało powołane w październiku 1997 rok przez banki i Związek Banków Polskich na podstawie art. 105 ust. 4 Prawa bankowego. Zadaniem BIK jest gromadzenie, przechowanie oraz przetwarzanie informacji o aktualnych zobowiązaniach, historii kredytowej klientów banków i Spółdzielczych Kas Oszczędnościowo-Kredytowych oraz ponad 70 największych firm pożyczkowych. Takie dane dotyczą zarówno klientów indywidualnych, jak i przedsiębiorców. Biuro przetwarza wszystkie informacje, pozytywne- kredyty spłacane terminowo oraz negatywne- kredyty spłacane z opóźnieniem. Rolą BIK-u jest przekazywanie informacji kredytowej potencjalnych kredytobiorców instytucjom finansowym, na podstawie której wydają one decyzję o przyznaniu danego kredytu. Dlatego zobowiązania przetwarzane w BIK dotyczą kredytów na zakup towarów, usług i papierów wartościowych, kredytów niecelowych i studenckich, kredytów mieszkaniowych i pracowniczych, a także kredytów odnawialnych, karty detalicznej, karty kredytowej, karty debetowej, limitu debetowego w ROR oraz kredytów poręczonych. Dane uzyskane z BIK są wykorzystywane głównie do zarządzania ryzykiem kredytowym, ograniczania ryzyka wyłudzeń  kredytów i monitorowania zadłużenia konsumentów.

BIK współpracuje z bankami na zasadzie wzajemności, czyli tylko te instytucje, które przekazują dane do biura mogą otrzymać informację zwrotną w postaci raportu kredytowego. Dane te wykorzystywane są przez banki w procesie przyznawania kredytów, umożliwiają pracownikom szybsze podjęcie decyzji o udzieleniu bądź odmowie kredytu. Warto zaznaczyć, że od 2000 r. baza została zarejestrowana przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (GIODO). 
Od 2015 r jakość bezpieczeństwa informacji BIK potwierdza certyfikat normy PN-ISO/IEC 27001. Obecnie w bazie BIK znajdziemy informacje o 159 mln rachunków należących do 25 mln klientów indywidualnych oraz informacje o historii kredytowej łącznie 1,4 mln firm, rolników i innych podmiotów, w tym o 845 tys. mikroprzedsiębiorców.

Dane do BIK mogą trafić w momencie składania wniosku kredytowego przez klienta w banku lub SKOK-u czy firmie pożyczkowej oraz po zaciągnięciu kredytu. Przynajmniej dwa razy w tygodniu bank aktualizuje informacje dotyczące spłaty kredytu przez cały okres kredytowania. Do BIK-u trafiają informacje o danych osobowych kredytobiorcy i dane o zobowiązaniu: data udzielenia kredytu i rodzaj, okres spłaty, waluta, kwota, aktualne zadłużenie oraz terminowość spłaty. Takie dane otrzymują (w raporcie kredytowym) także banki wysyłając zapytanie do BIK-u w momencie udzielania kredytu, dzięki nim mogą sprawnie oszacować zdolność i wiarygodność kredytową klienta. Na tej podstawie ustalany jest tzw. scoring, czyli punktowa ocena wiarygodności kredytowej.

Informacje o zobowiązaniach kredytowych będą przetwarzane, w przypadku terminowej spłaty od chwili przekazania przez bank do BIK-u, aż do całkowitego zakończenia kredytu. Jeżeli klient wyrazi zgodę (taka zgoda znajduje się we wniosku o udzielenie kredytu) dane po wygaśnięciu długu mogą dalej widnieć w BIK-u przez okres wskazany i służyć ocenie zdolność oraz potwierdzać pozytywną historię kredytową. Jednak dane mogą być przetwarzane również bez zgody klienta przez okres 5 lat, w sytuacji, gdy łącznie spełnione są następujące warunki: kredytobiorca nie spłacał zobowiązania lub dopuścił się zwłoki powyżej 60 dni oraz upłynęło kolejne 30 dni od momentu zawiadomienia klienta przez bank o zamiarze przetwarzania danych osobowych bez jego zgody.

Niespłacanie kredytów, opóźnienia w ratach wpływa na budowanie negatywnej historii kredytowej najczęściej przekreśla możliwość otrzymania jakiegokolwiek kredytu. Banki nie chcą ryzykować, że przyznane kredyty i pożyczki, nie będą regularnie spłacane. Dlatego tak ważne jest, abyśmy płacili w terminie i budowali swoją pozytywną historię kredytową.

Jeżeli już zdarzyły się nam nieterminowo spłacany kredyt, który wpłynął wydaniem negatywnej historii kredytowej, możemy starać się o usunięcie złej informacji kredytowej (pamiętajmy, że taka informacja zostaje w BIK-u do 5 lat od chwili spłaty). W pierwszej kolejności, aby usunąć złe informacje musimy spłacić do końca kredyt, (jeżeli opóźnienie w spłacie trwało dłużej niż 60 dni to wpisu nie można usunąć do 5 lat) potem zgłosić się do banku, w którym udzielono nam tego kredytu, z pisemną prośbą o usunięcie danych z zasobów BIK.

Biuro Informacji Kredytowej nie działa tylko na rzecz instytucji kredytowych, z danych BIK mogą korzystać również kredytobiorcy. Każda osoba ma możliwość sprawdzenia swojej historii kredytowej poprzez zamówienie przez stronę internetową BIK-u raportu. Wystarczy założyć konto na stronie www.bik.pl, wypełnić formularz i potwierdzić swoją tożsamość oraz uiścić odpowiedną opłatę. Koszt Raportu to 39 zł, a pakiet 6 szt. (wraz z dodatkowymi usługami: alerty BIK, wskaźnik BIK, zastrzeżenie kredytowe) ważny przez 12 miesięcy – 99 zł. Dowiemy się z niego o zobowiązaniach kredytowych widniejących w bazie BIK-u, to szczegółowe informacje o łącznej liczbie oraz kwocie kredytów. Możemy także otrzymać skróconą wersję raportu w postaci kopi danych, jednak udostępniana jest ona klientom raz na 6 miesięcy.

Jeżeli mamy jakieś problemy z zaciągnięciem kredytu, jakiś stary spłacony już kredyt nie został przez bank zaktualizowany możemy pobrać taki raport, by dochodzić swoich praw w banku.

Pamiętajmy historia kredytowa w BIK to nasza najlepsza rekomendacja, gdy terminowo regulujemy swoje zobowiązania.

 

Źródło: strona internetowa bik.pl

 


Marta Minut-Kaszyńska

Starszy specjalista ds. ekonomiki

Dział Ekonomiki i Zarządzania Gospodarstwem Rolnym

 

wrzesień 2021