Żyto ozime – informacje rynkowe

Polska jest jednym z głównych producentów żyta na świecie. Ponad połowę jego zbiorów przeznacza się na produkcję pasz, a ok. 27% ziarna na cele konsumpcyjne do produkcji mąki żytniej. Niewielki procent żyta wykorzystywany jest przy produkcji alkoholi.

Żyto, jako podstawowe zboże chlebowe, jest uprawiane głównie w północno-wschodniej Europie. Polska jest drugim na świecie i w Unii Europejskiej (po Niemczech) producentem żyta. Udział naszego kraju w światowej produkcji tego zboża w latach gospodarczych 2015/2016–2019/2020 wynosił 15–19%, a w unijnej 26–36%. W latach gospodarczych 2015/2016–2019/2020 areał uprawy żyta wahał się od 725 tys. ha do 904  tys. ha. W 2019  r. blisko połowa upraw zlokalizowana była na obszarze województw: wielkopolskiego (19%), mazowieckiego (18%) i łódzkiego (12%). W Polsce żyto uprawiane jest na glebach lekkich, z przeznaczeniem na cele konsumpcyjne, paszowe, przemysłu spirytusowego oraz do produkcji bioetanolu. W latach gospodarczych 2015/2016– 2019/2020, przy mniejszej powierzchni zasiewów, zbiory żyta wynosiły 2,0–2,7 mln ton, podczas gdy dekadę temu przekraczały 3 mln ton. W 2020 r. zebrano 3,1 mln ton żyta, najwięcej od roku gospodarczego 2013/2014. Ze względu na lokalne wykorzystanie ziarna żyta eksport tego zboża jest niewielki. W roku gospodarczym 2019/2020 z kraju wywieziono 786 tys. ton ziarna żyta, blisko 1,5 razy więcej niż 10 lat wcześniej. W tym czasie wartość jego eksportu zwiększyła się 2,5 razy (z 51 mln euro do 125 mln euro) i stanowiła 9% wpływów uzyskanych ze sprzedaży ziarna zbóż ogółem.  

Największymi odbiorcami żyta z Polski w roku gospodarczym 2019/2020 były kraje unijne (96% udziału), przede wszystkim Niemcy (610  tys.  ton, 78% wolumenu tego zboża)    i Hiszpania (97 tys. ton, 12%), a spoza UE – Federacja Rosyjska (27 tys. ton, 3%) i Norwegia (6 tys. ton, niecały 1%). Żyto, tak jak i inne zboża, w II kwartale 2021 nadal drożało. Oferowane najczęściej ceny przełamały granicę 70 zł/dt. Zdarzało się, że podmioty skupowe gotowe były zapłacić sprzedającym nawet 75 zł/dt. W portach za żyto paszowe można było otrzymać nawet 74 zł/dt. Najczęściej firmy skupujące w kraju proponowały cenę 68–73 zł/dt. Cena żyta w czerwcu 2021 roku była nadal stabilna, punkty skupu najczęściej płaciły 68–75 zł/dt, nieco wyższą ceny proponowały młyny. Żyto z nowych zbiorów w portach jest kontraktowane dalej po 75 zł/dt.

Podmioty skupowe w woj. kujawsko-pomorskim za dostarczone żyto ozime płaciły w miesiącu czerwcu 2021 roku (w zależności od parametrów jakościowych) od 62  do 73 zł/dt  netto za żyto konsumpcyjne oraz od 58 do 75 zł/dt za żyto paszowe. Średnia cena netto skupu żyta ozimego (konsumpcyjnego i paszowego) w okresie od lipca 2020 roku do czerwca 2021 kształtowała się na poziomie 63 zł/dt. Średnia cena skupu  żyta ozimego w czerwcu 2021 wyniosła 67 zł/dt. Więcej informacji odnośnie kształtowania się cen płodów rolnych w wybranych punktach skupu na terenie woj. kujawsko-pomorskiego, w tym cen żyta, można uzyskać na stronie Naszego Ośrodka: www. notowania.kpodr.pl

Kalkulacje rolnicze – żyto ozime

Poniższa tabela zawiera kalkulację uprawy 1 ha żyta ozimego według cen brutto nasion i środków do produkcji z lipca 2021 r., opracowaną na podstawie wydawnictwa „Kalkulacje Rolnicze”. Założenia metodyczne do „Kalkulacji Rolniczych” znajdziecie Państwo na stronie Naszego Ośrodka.

Tabela 1. Kalkulacja uprawy 1 ha żyta ozimego

Źródło:

 Opracowanie własne na podstawie „Kalkulacji Rolniczych” KPODR w Minikowie

– jednolita płatność obszarowa, płatność za zielenienie, płatność dodatkowa,

– sznurek,

– zbiór ( kombajnowanie, prasowanie słomy) ,

– koszty utrzymania budynków, podatki i ubezpieczenia, pozostałe koszty.

Fot. pixabay.com

 


Waldemar Poświata

Główny specjalista ds. ekonomiki

Dział Ekonomiki i Zarządzania Gospodarstwem Rolnym

 

lipiec 2021