Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań – obowiązkowy dla wszystkich

W 2020 roku odbył się Powszechny Spis Rolny – najważniejsze badanie polskiego rolnictwa, które jest realizowane raz na 10 lat. Przy pomocy rachmistrzów, Gminnych Biur Spisowych, pracowników służb statystyki publicznej oraz osób zaangażowanych w realizację prac spisowych spisano niemal 98% gospodarstw rolnych z całego kraju. W tym roku Główny Urząd Statystyczny prowadzi badanie polskiego społeczeństwa, czyli Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2021.

Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań rozpoczął się 1 kwietnia 2021 roku i będzie trwał do 30 września 2021 roku. Zakres, formę i tryb przeprowadzenia oraz tryb prac związanych z przygotowaniem i opracowaniem wyników reguluje Ustawa z dnia 9 sierpnia 2019 r. o Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań 2021 r. Spisy powszechne są realizowane raz na 10 lat, ostatni spis był realizowany na postawie ustawy z 4 marca 2010 r. o Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2011 r.

Dane zebrane w ramach Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań przetwarzane są: w celu statystycznym, obejmującym przeprowadzenie spisu powszechnego oraz w celu wykorzystania do opracowań, zestawień i analiz statystycznych oraz do tworzenia i aktualizacji przez Prezesa GUS operatów statystycznych.

W ramach Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań zostaną zebrane następujące dane:

1. Charakterystyka demograficzna osób: płeć; wiek; adres zamieszkania; stan cywilny; kraj urodzenia; kraj posiadanego obywatelstwa.

2. Aktywność ekonomiczna osób: bieżący status aktywności zawodowej – pracujący, bezrobotni, bierni zawodowo; lokalizacja miejsca pracy; rodzaj działalności zakładu pracy; zawód wykonywany; status zatrudnienia; wymiar czasu pracy; rodzaj źródła utrzymania osób; rodzaje pobieranych świadczeń.

3. Poziom wykształcenia.

4. Niepełnosprawność: samoocena niepełnosprawności; prawne orzeczenie o niepełnosprawności lub niezdolności do pracy; stopień niepełnosprawności; grupy schorzeń powodujące trudności w wykonywaniu codziennych czynności.

5. Migracje wewnętrzne i zagraniczne: okres zamieszkania w obecnej miejscowości; miejsce poprzedniego zamieszkania w kraju; miejsce zamieszkania rok przed spisem; fakt przebywania kiedykolwiek za granicą; rok przyjazdu /powrotu do Polski; miejsce zamieszkania za granicą – kraj (dla osób przebywających kiedykolwiek za granicą); kraj przebywania i rok wyjazdu z Polski (dla osób przebywających czasowo za granicą).

6. Charakterystyka etniczno-kulturowa: narodowość – przynależność narodowa lub etniczna; język, którym posługują się osoby w kontaktach domowych; wyznanie – przynależność do wyznania religijnego.

7. Gospodarstwa domowe i rodziny: stopień pokrewieństwa z reprezentantem gospodarstwa domowego; tytuł prawny gospodarstwa domowego do zajmowanego mieszkania.

8. Stan i charakterystyka zasobów mieszkaniowych (mieszkania i budynki): rodzaj pomieszczeń mieszkalnych; stan zamieszkania mieszkania; własność mieszkania; liczba osób w mieszkaniu; powierzchnia użytkowa mieszkania; liczba izb w mieszkaniu; wyposażenie mieszkania w urządzenia techniczno-sanitarne; rodzaj stosowanego paliwa do ogrzewania mieszkania; tytuł prawny zamieszkiwania mieszkania przez gospodarstwo domowe; rodzaj budynku, w którym znajduje się mieszkanie; stan zamieszkania budynku; wyposażenie budynku w urządzenia techniczne; powierzchnia użytkowa mieszkań w budynku; liczba izb w budynku; własność budynku; liczba mieszkań w budynku; rok wybudowania budynku.

Podstawową formą realizacji obowiązku spisowego jest samospis internetowy, natomiast metodami uzupełniającymi są spis przez telefon oraz infolinia spisowa.

Z uwagi na epidemię wywiady bezpośrednie nie będą realizowane do odwołania.

Do formularza elektronicznego na stronie internetowej: nsp2021.spis.gov.pl można się zalogować na 3 sposoby:

1. poprzez Krajowy Węzeł Identyfikacji Elektronicznej (Login.gov.pl: profil zaufany, bankowość elektroniczna),

2. przy użyciu numeru PESEL i nazwiska panieńskiego matki,

3. specjalnie nadanego hasła w przypadku osób nieposiadających numeru PESEL.

Wszystkie osoby dodane na formularzu i prawidłowo spisane są zwolnione z obowiązku samospisu.
W obawie o możliwości nieuprawnionego posługiwaniem się danymi i logowaniem się do formularza spisowego na stronie internetowej Głównego Urzędu Statystycznego zamieszczono Oświadczenie rzecznika prasowego Prezesa GUS zawierające zapewnienie, że wszystkie dane, które są przetwarzane przez statystykę publiczną są odpowiednio zabezpieczone i podlegają tajemnicy statystycznej. Z kolei dla osób które nie posiadają komputera oraz internetu w Urzędach Gmin bądź Miasta przygotowane są specjalne stanowiska komputerowe z dostępem do internetu. Do osób, które nie spisały się samodzielnie, zadzwoni lub przyjdzie z wizytą rachmistrz.

Reasumując, należy podkreślić, iż spisu nie należy traktować jako obowiązku, ale przede wszystkim jako szansę, ponieważ uzyskane wyniki posłużą planowaniu działań na kolejne 10 lat. Na ich podstawie administracja rządowa, w tym m.in. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi będzie ustalać politykę żywnościową, a Ministerstwo Finansów zaplanuje wysokość dotacji dla jednostek samorządowych, dlatego tak ważne jest, aby odpowiedzi były zgodne z prawdą. W przypadku udzielenia nieprawdziwych informacji grozi kara: grzywny, ograniczenia wolności, a także pozbawienia wolności do 2 lat.

Źródło: https://spis.gov.pl/


Paulina Cholewińska

Specjalista ds. podatków

Dział Ekonomiki i Zarządzania Gospodarstwem Rolnym