Krowa mleczna 2020 – opłacalność produkcji

Rynek mleka w Polsce 2020 zaczyna odczuwać skutki COVID-19. Jakie są prognozy na nadchodzące miesiące – czego należy się spodziewać? Według IERiGŻ – PIB: stagnacji cen, spadku eksportu i w konsekwencji dalszego nieznacznego pogorszenia kondycji finansowej przemysłu mleczarskiego.

Ubiegły rok na światowym rynku mleka upłynął pod znakiem znacznej obniżki ceny masła i wzrostu notowań odtłuszczonego mleka w proszku, które umożliwiły sprzedaż zapasów interwencyjnych w UE. Koniunktura widoczna na międzynarodowym rynku determinowała sytuację rynku mleka w kraju.

W 2019 roku w naszym kraju utrwaliła się rosnąca tendencja produkcji mleka, choć dynamika wzrostu okazała się mniejsza niż w latach 2017-2018. Jak podaje IERiGŻ-PIB, zwiększenie produkcji było możliwe, poprzez wzrost wydajności mlecznej krów, która zrekompensowała spadek pogłowia krów mlecznych.

Według danych z grudnia 2019 roku, w Polsce liczba krów wyniosła ogółem 2404 tys. sztuk. Oznacza to spadek 0,5 % w porównaniu z ubiegłym rokiem. Większy okazał się jednak spadek pogłowia krów mlecznych o (-2,3%) do 2164 tys. sztuk. Modernizacja i koncentracja produkcji mleka widoczna w dużych gospodarstwach zrekompensowała natomiast mniejsze zasoby oraz gorszą jakość pasz. W efekcie czego, wydajność krów mlecznych zwiększyła się średnio o 1,4%  do poziomu 6348 l/szt. Produkcja surowego mleka wzrosła o 2,2% do 14070 ml l.

W okresie od stycznia do grudnia 2019 roku skupiono w Polsce 11 812,1 mln l, tj. o 2% więcej niż w analogicznym okresie 2018 roku. W okresie styczeń – grudzień 2019 roku najwięcej mleka ubyło z województw: warmińsko-mazurskiego (589,7 mln l), kujawsko – pomorskiego (355,9 mln l), mazowieckiego (292,9 mln l) oraz wielkopolskiego (284,5 mln l). Z innych województw mleko trafiało głównie do województwa podlaskiego (1 702,3 mln l)., gdzie zanotowano wzrost.  

W okresie dwunastu miesięcy 2019 roku średnia cena mleka ukształtowała się na poziomie 135,18 zł/hl i była o 0,7% wyższa niż w analogicznym okresie 2018 roku.

Panująca na światowym rynku dobra koniunktura i rosnący popyt wewnętrzny wpłynęły na ograniczenie spadku cen mleka w 2020 roku w skupie.

Na podstawie danych  Głównego Urzędu Statystycznego cena skupu mleka w czerwcu 2020 r. wyniosła 130,61 zł/1 hl i była niższa o 1,1% niż w czerwcu 2019 r. Natomiast w lipcu 2020 r. wyniosła 130,69 zł/1 hl i była wyższa o 0,4% niż w  lipcu 2019 r. Cena skupu mleka  w odniesieniu do czerwca 2020 r. była również o 0,1% wyższa.

Najwyższe ceny mleka w lipcu 2020 r. notowano wg województw: w woj. podlaskim 135,94 zł/1 hl, lubuskim 134,49 zł/1 hl i dolnośląskim 132,44 zł/1 hl, najniższe  ceny w lipcu 2020 r. były wg województw: małopolskie 122,69 zł/1 hl, łódzkie 123,45 zł/1 hl i świętokrzyskie 122,76 zł/1 hl. Cena skupu mleka w lipcu 2020 r. w woj. kujawsko-pomorskim wyniosła 127,34 zł/1 hl.

Pod wpływem pandemii COWID-19 w 2020 roku sytuacja na międzynarodowym rynku mleka i produktów mlecznych pogorszyła się. Ceny trwałych produktów mlecznych spadły. Nasz rynek krajowy produkcji mleka jest mocno powiązany z dużym eksportem mleka, jest więc silnie zintegrowany z rynkiem światowym. Biorąc pod uwagę przedstawione uwarunkowania, oraz na podstawie przedstawionych analiz przez IERiGŻ-PIB, możemy nakreślić prognozy  kształtowania się rynku i cen mleka na koniec tego roku i 2021 r.

IERiGŻ – PIB przewiduje, że pogłowie krów mlecznych obniży się w grudniu do 2140 tys. sztuk. Przewidywany jest natomiast dalszy wzrost wydajności produkcji mleka od krowy. Gospodarstwa rolne mają nadal kontynuować procesy modernizacji i restrukturyzacji, czego efektem może okazać się wzrost produkcji mleka od krów do 6410 l/sztukę, co jednak nie zrekompensuje w pełni spadku pogłowia.

Uwarunkowania w handlu zagranicznym ze względu na COVID-19 będą również niekorzystne z uwagi na spadek światowych cen, a także utrudnienia w dostępie do rynków i logistyce. IERiGŻ-PIB ocenia, że w 2020 eksport zmniejszy się do 4300 tys. ton (1890 mln EUR). Import natomiast spadnie do 1600 tys. ton (800 mln EUR). Natomiast średnia cena mleka wyniesie w 2020 roku: 1,31-1,33 zł/l (-1,3 do -2,8 proc.). Detaliczne ceny artykułów mleczarskich mogą pójść w górę o 6 proc., ceny masła o 5 proc. Jednak te podwyżki będą mniejsze niż podwyżki cen żywności (9 proc.).

Kalkulacje rolnicze – krowa mleczna

Poniższa tabela zawiera kalkulację chowu krowy mlecznej, według cen brutto środków do produkcji z listopada 2020 r., opracowaną na podstawie wydawnictwa „Kalkulacje Rolnicze”. Założenia metodyczne do „Kalkulacji Rolniczych” znajdziecie Państwo na stronie Naszego Ośrodka.




Waldemar Poświata

Główny specjalista ds. ekonomiki

Dział Ekonomiki i Zarządzania Gospodarstwem Rolnym

Grudzień 2020