Biała lista podatników VAT a obowiązek stosowania oraz zmiany od 1 lipca 2020 r.

Wśród wielu obowiązków osób prowadzących działalność gospodarczą jak również osób prowadzących biura rachunkowe, ich pracowników i księgowych należy między innymi przed dokonaniem transakcji, podpisaniem umowy czy kontraktu upewnić się czy kontrahent, klient, bądź osoba współpracująca na pewno jest czynnym podatnikiem VAT jeżeli wystawia faktury, czy ma założoną działalność gospodarczą, czy po prostu istnieje na rynku.

Przedsiębiorcy płacący swoje zobowiązanie wynikające z otrzymanej faktury, której kwota przewyższa 15 000 zł, zobowiązani są do sprawdzania czy rachunek bankowy podany przez kontrahenta jest ujawniony w wykazie podmiotów zarejestrowanych jako podatnicy VAT, tzw. Białej liście.

 Szef Krajowej Administracji Skarbowej, wychodząc naprzeciw uczciwym podatnikom oraz chcąc ułatwić weryfikację poprawności danych wprowadził w postaci elektronicznej wykaz podmiotów:

– w odniesieniu do których naczelnik urzędu skarbowego nie dokonał rejestracji albo które wykreślił z rejestru jako podatników VAT,

– zarejestrowanych jako podatnicy VAT, w tym podmiotów, których rejestracja VAT została przywrócona.

Dostęp do przedmiotowego wykazu jest możliwy przez stronę internetową, pod adresem:

https://www.podatki.gov.pl/wykaz-podatnikow-vat-wyszukiwarka

Jeżeli podmiot, którego dane zostały zawarte w wykazie stwierdzi, że są one niezgodne ze stanem faktycznym może złożyć do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej wniosek wraz z uzasadnieniem o usunięcie lub sprostowanie danych innych niż osobowe. Jeżeli dane we wniosku są niezgodne ze stanem faktycznym to odmowa następuje w formie decyzji. Natomiast jeżeli wniosek jest zasadny to dane zawarte w rejestrze będą poprawione. Wykaz jest aktualizowany w dni robocze, raz na dobę.

Jednocześnie Szef Krajowej Administracji Skarbowej, z urzędu może usuwać bądź prostować dane inne niż dane osobowe zawarte w wykazie niezgodne ze stanem rzeczywistym.

Jeżeli jednak przedsiębiorca zapłaci za fakturę opiewającą na kwotę ponad 15 000 zł na rachunek spoza „ministerialnego wykazu” musi liczyć się z poważnymi sankcjami w podatku VAT, podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT), bądź podatku dochodowym od osób prawnych (CIT), jeżeli jest ich płatnikiem.

Kiedy płatność zostanie dokonana na rachunek spoza białej listy:

– w przypadku podatku VAT – odpowiada się solidarnie wraz z dostawcą za jego zaległości podatkowe w części podatku VAT proporcjonalnie przypadającej na daną dostawę, czyli kwotę podatku VAT wykazaną na opłacanej fakturze,

– w przypadku podatku CIT i PIT – nie można ująć takiego zakupu w kosztach uzyskania przychodu, a zatem nie można obniżyć podstawy opodatkowania podatku dochodowego.

Istnieje możliwość uchronienia się przed powyższymi sankcjami składając zawiadomienie ZAW-NR, w którym zgłaszamy, że dokonaliśmy zapłaty na rachunek spoza listy. Takie zawiadomienie należy złożyć w ciągu 3 dni (przedłużono do 14 dni na czas obowiązywania zagrożenia epidemicznego) niestety do urzędu skarbowego wystawcy faktury, w rzeczywistości jednak ustalenie właściwej placówki w tak krótkim czasie przysparzało wielu problemów.

Z dniem 01 lipca 2020 roku Ministerstwo Finansów wprowadziło znaczne zmiany i ułatwienia przy należytym wykonywaniu ciążącym na podatniku obowiązku przy weryfikacji danych z każdej faktury od swojego kontrahenta. A mianowicie będzie można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów faktury opłacone na rachunek spoza białej listy, jeżeli:

– zostaną one opłacone za pomocą mechanizmu podzielonej płatności (art. 108 a ustawy o podatku od towarów i usług), bądź gdy

– zostanie dokonana na rachunki wykorzystywane do celów działalności faktoringowej.

Ponadto przedłużono termin złożenia zawiadomienia ZAW- NR do 7 dni. W chwili obecnej takie zawiadomienie można już składać do swojego urzędu skarbowego, a nie urzędu  kontrahenta, jak było dotychczas.

Ministerstwo Finansów mając na celu zwiększenie bezpieczeństwa transakcji gospodarczych, zmniejszenia liczby nieuczciwych podmiotów wyłudzających podatki na ogromną skalę oraz chcąc zapewnić większą ochronę obrotu gospodarczego wprowadza coraz więcej narzędzi. Założeniem działania i funkcjonowania białej listy podatników VAT była sprawniejsza weryfikacja uczciwości, rzetelności naszych kontrahentów. Czyż nie lepiej jest korzystać z usług, kupować towary, czy po prostu współpracować z uczciwym przedsiębiorcą, który działa legalnie na rynku gospodarczym i odprowadza należne podatki do budżetu państwa, które jest naszym wspólnym dobrem, i z którego wszyscy korzystamy.

Źródła: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

https://www.podatki.gov.pl/wykaz-podatnikow-vat-wyszukiwarka

www.inforlex.pl

Ewa Stodolna

Główny specjalista ds. podatków

Dział Ekonomiki i Zarządzania Gospodarstwem Rolnym