W związku z utrudnieniami wynikającymi z ogłoszonego w Polsce stanu epidemii oraz zaleceniami rządu i służb sanitarnych dotyczących rozprzestrzeniania się wirusa SARS-CoV-2 – „koronawirusa” bieg terminów przewidzianych przepisami prawa krajowego dotyczących postępowań prowadzonych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.

Zmiany w zakresie biegu terminów postępowań prowadzonych przez ARiMR związane z zapobieganiem SARS-CoV-2.

W związku z utrudnieniami wynikającymi z ogłoszonego w Polsce stanu epidemii oraz zaleceniami rządu i służb sanitarnych dotyczących rozprzestrzeniania się wirusa SARS-CoV-2 – „koronawirusa” bieg terminów przewidzianych przepisami prawa krajowego dotyczących postępowań prowadzonych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.

Powyższe rozwiązanie umożliwia beneficjentom Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dotrzymanie określonych w prawie krajowym terminów do dokonania czynności po zakończeniu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19.

Pomimo zawieszenia biegu terminów Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w dalszym ciągu kontynuuje rozpatrzenie wniosków oraz będzie podejmować działania w celu realizacji wszystkich swoich zadań (np. kierować do beneficjentów pisma wzywające do złożenia wyjaśnień lub korekt i uzupełnień).

Nie ma przeszkód do tego, aby beneficjenci/rolnicy, którzy otrzymali pismo/wezwanie dokonywali czynności w związku ze złożonymi wnioskami. Zgodnie z przepisami ustawy, jeżeli podmiot dopełni czynności, do dokonania których został wezwany albo wynika to z innych zobowiązań wobec Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (np. bezpośrednio z treści umowy, warunków określonych w decyzji warunkowej o przyznaniu pomocy), czynności te będą uznane za wykonane skutecznie w terminie ich rzeczywistego dokonania.

Ponadto w dniu 18 kwietnia 2020 r. ogłoszona została Ustawa z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. 695), która artykułem 53 zmieniła ustawę EFRROW.

Wprowadzony tym aktem prawnym został rozdział 9a zawierający przepisy epizodyczne dotyczące pomocy i pomocy technicznej w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. W rozdziale tym uregulowane zostały kwestie dotyczące postępowania w przypadku uchybienia terminów na spełnienie określonych warunków i wymogów przyznania pomocy, warunków wypłaty pomocy, warunków, z zastrzeżeniem których wydana została decyzja o przyznaniu pomocy oraz realizacji innych zobowiązań związanych z przyznaną pomocą, jeżeli uchybienie to nastąpiło z przyczyn związanych z ogłoszeniem na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii.

Zgodnie z art. 67b ust.1 ustawy EFROW, w przypadku uchybienia terminu w toku postępowania w sprawie o przyznanie pomocy przez podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy lub pomocy technicznej z przyczyn związanych COVID-19, ARiMR przywróci ten termin, jeżeli czynność, dla której był on określony zostanie dopełniona nie później niż w terminie 60 dni po ustaniu w/w przyczyn. Przywrócenie terminu nie ma wpływu na przyznawanie pomocy lub pomocy technicznej innym podmiotom.

Przepis art. 67b ust. 2 wskazuje natomiast, że w przypadku, gdy podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy nie spełnił określonego warunku przyznania pomocy lub określonego wymogu z przyczyn związanych COVID-19, ARiMR wzywa ten podmiot do niezwłocznego przedstawienia dowodów na spełnienie tego warunku lub wymogu pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. ARiMR rozsyła obecnie wezwania w trybie art. 67b ust. 2 do wniosków o przyznanie pomocy, które obecnie nie są kompletne, w tym również nie spełniają warunków przyznania pomocy określonych w poszczególnych rozporządzeniach wykonawczych. Nie stosuje standardowych wezwań proceduralnych (np. P-1/369), ale niezależnie od etapu, na którym znajduje się wniosek o przyznanie pomocy, również etapu preselekcji, do wnioskodawców kierowane są wezwania do niezwłocznego przedstawienia dowodów na spełnienie warunków lub wymogów przyznania pomocy oraz wskazywane są braki w dokumentacji, które powinny zostać uzupełnione.

Jednocześnie, w w/w pismach znajduje się informacja o możliwości złożenia wniosku o pozostawieniu wniosku o przyznanie pomocy bez rozpatrzenia na czas trwania przyczyn zagrożenia wywołanego COVID-19 – formularz wniosku stanowi załącznik do pisma.

W przypadku, gdy w wyznaczonym terminie wnioskodawca nie dostarczy dokumentów/wyjaśnień, do złożenia których został wezwany w trybie art. 67 b ust. 2 ustawy EFRROW albo w odpowiedzi na to  wezwanie złoży wniosek o pozostawienie wniosku o przyznanie pomocy bez rozpatrzenia, ARiMR pozostawi wniosek bez rozpatrzenia. Przy czym istotne jest, że pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia z przyczyn związanych z zagrożeniem wywołanym COVID-19 nie przesądza o braku możliwości przyznania pomocy w odniesieniu do złożonego wniosku, bowiem jeżeli czynność, dla której określony był termin zostanie dopełniona nie później niż w terminie 60 dni po ustaniu przyczyn związanych COVID-19, ARiMR przywróci termin na dokonanie określonych czynności.

Wprowadzone przepisy nie nakładają na podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy (tj. na etapie przed umową/decyzją o przyznaniu pomocy) udokumentowania przyczyn braku możliwości dochowania terminu. Jeżeli uchybienie wynika z przyczyn związanych COVID-19, warunkiem przywrócenia terminu jest jedynie dopełnienie czynności we wskazanym wyżej 60-dniowym terminie od ustania tych przyczyn.

Jeżeli jednak wnioskodawca jest przekonany już na tym etapie, że nie zamierza uzupełniać wniosku w terminie późniejszym i podjął decyzję o rezygnacji z ubiegania się o przyznanie pomocy wskazane byłoby poinformować o tym ARiMR składając pisemne oświadczenie.

Przepis art. 67b ust. 3 odnosi się do dalszych etapów, tj. okresu realizacji operacji i okresu związania celem. Wskazano, że w przypadku gdy w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego/stanu epidemii/stanu nadzwyczajnego beneficjent nie spełnia warunków wypłaty pomocy lub warunków, z zastrzeżeniem których wydana została decyzja o przyznaniu pomocy, lub nie realizuje innych zobowiązań związanych z przyznaną pomocą, beneficjent może spełnić te warunki lub zrealizować te zobowiązania w terminie późniejszym, uzgodnionym odpowiednio z ARiMR.

W związku z powyższym, możliwe jest zrealizowanie przez Beneficjenta operacji w terminie późniejszym, uzgodnionym z ARiMR, także wykraczającym poza terminy maksymalne określone w rozporządzeniach wykonawczych (24/36 miesięcy od dnia zawarcia umowy), nie później jednak niż do dnia 30 czerwca 2023 r. Taka zmiana wymaga jednak każdorazowo złożenia przez beneficjenta wniosku o aneks/zmianę założeń biznesplanu/zmianę terminu wykonania zobowiązań wraz z odpowiednim uzasadnieniem.

Zgodnie z nowo wprowadzonym art. 67c ustawy EFRROW, do wskazanych w nim terminów nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych dotyczące nierozpoczynania i zawieszania biegu terminów, wprowadzone ustawą z dnia 31 marca 2020 r.

Ponadto poza wyżej opisanymi kwestiami dotyczącymi terminów, zmianie uległy również inne przepisy uregulowane ustawą EFRROW, w tym:

1)           Zlikwidowany został obowiązek stosowania konkurencyjnego trybu wyboru wykonawców poszczególnych zadań ujętych w zestawieniu rzeczowo-finansowym operacji, co ma również zastosowanie do kosztów kwalifikowalnych poniesionych przed dniem wejścia w życie ustawy SARS-CoV-2 (tj. poniesionych do dnia 17 kwietnia 2020 r.) w przypadku postępowań o wypłatę pomocy/postępowań o zwrot pomocy wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy i niezakończonych do dnia jej wejścia w życie. W związku z tym, beneficjenci nie są zobligowani do składania dokumentacji z przeprowadzonego postępowania w sprawie wyboru wykonawcy danego zadania ujętego w zestawieniu rzeczowo-finansowym operacji.

Obowiązujące będą nadal postanowienia umowy w zakresie ponoszenia kosztów kwalifikowalnych operacji z zachowaniem przepisów o zamówieniach publicznych (w przypadku gdy te przepisy mają zastosowanie), jednak wydane zostanie nowe rozporządzenie MRiRW uwzględniające kwestie naruszeń tych przepisów.

2)           Po uchyleniu ust. 3 w art. 36 możliwe są zamiany w umowie o przyznaniu pomocy skutkujące zmianą celu operacji oraz zwiększeniem pomocy, przy czym zmiana umowy w tym zakresie wymaga każdorazowo wyrażenia przez ARiMR zgody, która w przypadku:

– zmiany celu operacji (w tym w zakresie wskaźników jego osiągnięcia) możliwa jest jedynie w wyjątkowych przypadkach i tylko wtedy, gdy operacja nadal będzie realizować cele danego instrumentu wsparcia;

– zwiększania kwoty pomocy musi być uwarunkowana przedstawieniem przez beneficjenta stosownego uzasadnienia zawierającego rozeznanie rynku oraz uwzględniać limity dla poszczególnych beneficjentów wynikające z obowiązujących przepisów, a także dostępne środki;

3)           Umożliwiono zawieranie umów o przyznanie pomocy poza siedzibą ARiMR oraz zniesiono obowiązek składania przez beneficjentów weksla niezupełnego (in blanco) wraz z deklaracją wekslową przy podpisywaniu umowy, uzależniając wypłatę środków finansowych od złożenia tych dokumentów do ARiMR nie później niż przed wypłatą pomocy;

4)           Umożliwiono składanie wniosków o przyznanie pomocy, wniosków o płatność oraz innych dokumentów w formie dokumentu elektronicznego za pośrednictwem Elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej (ePUAP).

Należy zwrócić uwagę, że w dniu 16 maja 2020 r. weszła w życie ustawa z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, która uchyla przepisy o zawieszeniu i nierozpoczynaniu biegu terminów zawarte w art. 15zzr oraz art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, 567, 568 i 695). Bieg terminów dla spraw wymienionych w art. 15zzr oraz art. 15zzs zostanie wznowiony (dla spraw zawieszonych) lub rozpocznie swój bieg w dniu 24 maja 2020 roku. Wspomniane wznowienie biegu terminów nie ma pływu na stosowanie przez ARiMR przepisów z art. 67b ustawy EFROW opisanych wyżej.

Łukasz Piotrowski

Główny specjalista ds. ekonomiki

Dział Ekonomiki i Zarządzania Gospodarstwem Rolnym
Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Minikowie

Źródło: https://www.arimr.gov.pl/

Maj 2020