Opłacalność produkcji – jęczmień jary 2020

Globalna produkcja jęczmienia

Po grudniowej aktualizacji bilansu jęczmienia przez Departament Rolnictwa Stanów Zjednoczonych (USDA)  prognoza światowej produkcji tego zboża wzrosła o 1 mln t, do poziomu 156,8 mln t. Na zmianę miały wpływ m.in. wyższe szacunki zbiorów jęczmienia w Kanadzie, z 9,9 do 10,4 mln t oraz w Unii Europejskiej, z 61,8 do 62,25 mln t.

W grudniu 2019 roku Komisja Europejska ponownie zwiększyła szacunki zbiorów jęczmienia w UE w bieżącym sezonie. Według nowych danych produkcja tego zboża wyniosła 63 mln t, co oznacza, że jest wyższa o 12,5% (o 7 mln ton) w stosunku do poprzedniego sezonu.

Według Strategie Grains w przyszłym roku zbiory jęczmienia mają być zbliżone do poziomu uzyskanego w bieżącym roku. W sezonie 2019/20 oszacowano je na poziomie 62 mln t, natomiast w 2020 r. mają wynieść 62,2 mln t, przy przewidywanej dla obu tych okresów powierzchni zasiewów na poziomie 12,2 mln ha. Prognozowany zbiór może ulec obniżeniu z uwagi na korekty zasiewów w Wielkiej Brytanii i we Francji spowodowane silnymi opadami deszczu.

Zużycie jęczmienia

W grudniu Departament Rolnictwa Stanów Zjednoczonych (USDA) podniósł również przewidywane zużycie jęczmienia na świecie. W nowej prognozie wynosi ono 153 mln ton. Z istotnych zmian można wyróżnić zwiększenie prognoz zużycia w Kanadzie – wzrost o 0,5 mln t, łącznie 7,4 mln t oraz w Australii – wzrost o 0,3 mln t, łącznie 4,5 mln t. Prognoza zużycia jęczmienia w UE w bieżącym sezonie jest niższa niż w ubiegłym sezonie. Obniżono ją do poziomu 49,3 mln t. Zużycie jęczmienia na cele paszowe plasuje się na poziomie 37,2 mln t i jest wyższe niż poprzednio o 2,2 mln t.

Krajowy rynek jęczmienia

Skup jęczmienia krajowego w okresie od lipca do października w sezonie 2019 wyniósł 0,44 mln t i był o 25% większy niż w ww. okresie sezonu 2018. Relacja skupu jęczmienia konsumpcyjnego do jęczmienia paszowego wyniosła 56% do 44%. Miesięczna średnia krajowa cena jęczmienia paszowego w listopadzie wyniosła 656 zł/t, co oznacza, że w ciągu miesiąca wzrosła o 9 zł/t, a w stosunku do listopada 2018 r. była o 147 zł/t niższa. Według notowań cen rolniczych Kujawsko-Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego cena netto jęczmienia paszowego w grudniu 2019 roku wyniosła 630 zł/t, natomiast w analogicznym okresie roku ubiegłego cena wynosiła 770 zł/t i była niższa o 140 zł/t. Jeszcze większy spadek zanotowano w cenie jęczmienia konsumpcyjnego. W 2019 roku kosztował 630 zł/t, czyli tyle samo co jęczmień paszowy, natomiast cena w 2018 roku wyniosła 820 zł/t. Cena w 2019 roku była niższa o 190 zł/t.

Plony w doświadczeniach

Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych podał wstępne wyniki plonowania odmian zbóż jarych w doświadczeniach porejestrowych za rok 2019. Na plonowanie jęczmienia jarego miały wpływ ekstremalne warunki pogodowe i wystąpienie suszy. Plon wzorca dla przeciętnego poziomu agrotechniki wyniósł 5,95 t/ha. Z kolei przy wysokim poziomie agrotechniki było to 6,73 t/ha. To podobnie jak w roku ubiegłym, w którym także wystąpiły długotrwałe niedobory wody.

Prognoza

W kolejnych miesiącach sezonu 2019/2020 globalny popyt na zboża, przy malejących zapasach, będzie wywierał presję na wzrost cen. Wzrost cen będzie ograniczany dużą podażą ziarna, zwłaszcza pochodzącego z Europy Wschodniej (Rosja i Ukraina). Zmiany cen ziarna na rynkach zagranicznych (szczególnie w UE) będą determinowały zmiany cen w Polsce. W tej sytuacji krajowe ceny skupu zbóż do końca I kwartału 2020 roku mogą wykazywać sezonową tendencję wzrostową. Poziom cen zbóż będzie jednak niższy niż przed rokiem. Tabela przedstawia kalkulację 1 ha jęczmienia jarego według cen brutto ziarna i środków do produkcji ze stycznia 2020. Założenia metodyczne kalkulacji znajdą Państwo na stronie www.ekonomika.kpodr.pl w zakładce Publikacje.

Źródła: GUS, MRiRW, USDA, KE, COBORU, KOWR, www.notowania.kpodr.pl

Karolina Dalka
Starszy specjalista ds. ekonomiki
Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego

Luty 2020